Linux'ta Samba ile Dosya Sunucusu (File Server) Kurulumu

Ubuntu üzerinde Samba ile departman bazlı, grup yetkilendirmeli bir dosya sunucusu (file server) kurulumu.

1. Sistem güncelleme

apt update && sudo apt upgrade -y

2. Samba kurulumu

apt install samba -y

3. Paylaşım dizinleri, gruplar ve kullanıcılar

Paylaşım dizinlerini oluştur:

mkdir -p /mnt/disk2/{idari,it}

Kullanıcı gruplarını oluştur:

addgroup idari
addgroup it

Kullanıcıları oluştur ve ilgili gruplara ekle (kullanıcı, birincil grubu o grup olacak şekilde eklenir):

adduser personel1 --ingroup idari
adduser personel2 --ingroup it

4. Dizin sahiplikleri ve izinler

Dizin sahipliklerini ayarla:

chown :idari /mnt/disk2/idari
chown :it /mnt/disk2/it

SGID biti ve izinleri ayarla (yeni oluşturulan dosyaların grubu otomatik ayarlansın):

chmod 2770 /mnt/disk2/idari
chmod 2770 /mnt/disk2/it

chmod 2770 açıklaması:

• 2 = SGID biti (dizin içinde oluşan dosyaların grubu, dizinin grubuyla aynı olur)
• 770 = Sahip ve grup tam yetkili (rwx), diğerlerinin erişimi yok

5. Samba yapılandırması

nano /etc/samba/smb.conf

[idari]
  path = /mnt/disk2/idari
  valid users = @idari
  force group = idari
  force create mode = 770
  force directory mode = 2770
  writable = yes
  browseable = yes

[it]
  path = /mnt/disk2/it
  valid users = @it
  force group = it
  force create mode = 770
  force directory mode = 2770
  writable = yes
  browseable = yes

force group satırı sayesinde oluşturulan dosya ve dizinlerin grubu, dosyayı oluşturan kullanıcının birincil grubundan bağımsız olarak her zaman ilgili paylaşımın grubu (idari, it vb.) olur.

6. Samba kullanıcı şifreleri

Samba, sistem kullanıcılarından ayrı bir şifre veritabanı kullanır; her kullanıcı için ayrıca Samba şifresi belirlenmelidir:

sudo smbpasswd -a personel1
sudo smbpasswd -a personel2

7. Servisi başlatma

systemctl restart smbd nmbd
systemctl enable smbd

8. Güvenlik duvarı kontrolü

ufw status

Status: inactive

Güvenlik duvarı kapalıysa, Samba paylaşımına ağdaki her cihaz erişebilir. Üretim ortamında ufw‘yi etkinleştirip yalnızca gerekli ağ/istemcilere (137-139, 445 TCP/UDP portları) izin vermek daha güvenlidir.

Notlar

• Her departman için ayrı bir grup ve paylaşım tanımlamak, yetkilendirmeyi merkezi ve yönetilebilir tutar.
• SGID biti (2 öneki), ekip içinde birden fazla kullanıcının aynı dizine dosya atması gereken senaryolarda dosya grup sahipliğinin karışmasını önler.
• Kullanıcı eklerken --ingroup ile birincil grubu doğrudan belirlemek, sonradan usermod -g ile grup değiştirme ihtiyacını ortadan kaldırır.