fatih@oktay

Apache2 / MariaDB / phpMyAdmin Tam Kaldırma Kılavuzu

24.09.2026 #linux #ubuntu #apache #mariadb #phpmyadmin

Ubuntu / Debian sistemler için, debconf ekranları açıklamalı.

UYARI: Bu işlemler geri alınamaz. /var/lib/mysql (veritabanları) ve /var/www/html (web dosyaları) silinecek. Devam etmeden önce ihtiyacın olan verileri yedekle.

1. phpMyAdmin Kaldırma

sudo apt purge phpmyadmin -y
sudo apt autoremove -y

Karşına çıkan mavi/pembe ekran (debconf) hakkında

phpMyAdmin paketi kaldırılırken (purge) genellikle dbconfig-common adlı alt sistem devreye girer ve terminalde tam ekran, mavi/mor renkli bir soru ekranı (debconf dialog) açar. Bu ekran paket yöneticisinin parçasıdır, hata değildir.

Karşılaşabileceğin tipik sorular ve önerilen cevap:

Soru (özet)Ne anlama gelirÖnerilen seçim
“Remove the database for phpmyadmin?”phpMyAdmin’in kendi ayar/oturum veritabanını (genelde phpmyadmin adlı DB) MariaDB içinden silip silmeyeceğini sorar.Evet (Yes), tam kaldırma istiyorsan
“Purge dbconfig-common ile ilişkili tüm veriler silinsin mi?”dbconfig-common’un tuttuğu yapılandırma kayıtlarının silinmesini sorar.Evet (Yes)
“MySQL kullanıcı adı / şifre bilgisi gerekiyor” (bazı sürümlerde çıkabilir)Veritabanını silebilmek için root/admin MariaDB kimlik bilgisini ister.MariaDB root şifresini gir (boşsa Enter)

Not: Ekranda dolaşmak için Tab, seçeneği değiştirmek için Sağ/Sol ok veya Boşluk, onaylamak için Enter kullanılır. Fare çalışmaz.

Apache içindeki referansı temizleme

sudo nano /etc/apache2/apache2.conf
# "Include /etc/phpmyadmin/apache.conf" satırı varsa sil, kaydet (Ctrl+O, Enter, Ctrl+X)
sudo systemctl restart apache2

2. MariaDB Kaldırma

sudo systemctl stop mariadb
sudo apt purge mariadb-server mariadb-client mariadb-common -y
sudo apt autoremove -y
sudo apt autoclean
sudo rm -rf /etc/mysql /var/lib/mysql /var/log/mysql

Bu adımda çıkabilecek ekranlar

MariaDB paketlerinin purge edilmesi genellikle debconf ekranı açmaz. Ancak sistemde daha önce phpMyAdmin kaldırılırken dbconfig-common veritabanı silme işlemini tamamlayamadıysa, MariaDB servisini durdurmaya çalışırken benzer bir mavi/pembe ekran tekrar çıkabilir ve veritabanı bağlantı bilgisi (host/kullanıcı/şifre) isteyebilir. Bu durumda:

  • Soru “devam etmek istiyor musun / veritabanı hâlâ kullanımda” tarzındaysa Evet (Yes) seç, çünkü zaten tüm veriyi silmeyi planlıyorsun.
  • Kimlik bilgisi isterse ve bilmiyorsan ekranı Enter ile boş geçmeyi dene. Olmazsa Ctrl+C ile debconf’u iptal edip purge komutunu tekrar çalıştır, sistem genelde ikinci denemede sormadan devam eder.

Bazı sürümlerde ayrıca Yes, do as I say! yazmanı isteyen bir metin kutusu çıkabilir (apt-get remove sırasında bağımlılık uyarısı). Bu durumda tam olarak o cümleyi yazıp Enter‘a bas.

3. Apache2 Kaldırma

sudo systemctl stop apache2
sudo apt purge apache2 apache2-utils apache2-bin apache2-data -y
sudo apt autoremove -y
sudo rm -rf /etc/apache2 /var/log/apache2 /var/www/html

Düzeltme: apache2.2-common güncel Ubuntu/Debian sürümlerinde artık mevcut değil (eski Apache 2.2 dönemine ait). Bunu purge listesine yazarsan “Unable to locate package” hatası alırsın ve komut diğer paketleri kaldırmadan durabilir. Yukarıdaki liste (apache2-data ile) güncel doğru karşılığıdır.

Bu adım genellikle debconf ekranı açmaz; sadece purge onayı (Devam etmek istiyor musunuz? [E/h]) gelebilir, E ile devam et.

4. Doğrulama

dpkg -l | grep -E 'apache2|mariadb|phpmyadmin'
sudo ss -tulpn | grep -E ':80|:3306'
sudo systemctl status apache2 mariadb 2>&1 | grep -i "not-found\|could not be found"

İlk komutun çıktısı boşsa paketler tamamen silinmiş demektir. İkinci komutta 80 ve 3306 portlarında hiçbir sonuç görünmemesi gerekir. Üçüncü komut servislerin artık sistemde tanımlı olmadığını (“not-found”) doğrular.

Not: Debconf ekranlarının kesin metni ve rengi Ubuntu/Debian sürümüne ve terminal ayarına (whiptail/dialog teması) göre değişebilir; yukarıdaki tablo en sık görülen senaryoyu özetler.